Skip to main content

Karel Goeyvaerts

Karel Goeyvaerts


Karel Goeyvaerts werd geboren op 8 juni 1923 te Antwerpen, en overleed er op 3 februari 1993. Van 1943 tot 1947 studeerde hij piano, harmonie, contrapunt, fuga, compositie en muziekgeschiedenis aan het Koninklijk Vlaams Muziekconservatorium van Antwerpen. Daarna studeerde hij tot 1950 aan het "Conservatoire National" te Parijs, waar hij compositie volgde bij Darius Milhaud en analyse bij Olivier Messiaen, en waar hij zich bekwaamde in het bespelen van de "Ondes Martenot" bij de uitvinder van dit instrument, Maurice Martenot. Vooral Messiaen liet een grote indruk na op de jonge Goeyvaerts. Zo kan de in 1950-51 geschreven Sonate voor 2 piano's gezien worden als een synthese van bepaalde ideeën van Messiaen en van Weberns toepassing van de dodekafonie, waarvan Goeyvaerts minutieuze analyses leverde. Deze sonate beïnvloedde diepgaand de jonge generatie avant-gardisten in haar geheel en Karlheinz Stockhausen in het bijzonder. Getuigen daarvan zijn de vele persoonlijke en muzikale verbanden tussen beiden, de uitvoerige briefwisseling, en composities van Stockhausen die de basisidee van de Sonate haast letterlijk overnamen (o.a. Kreuzspiel). In 1953 realiseerden Goeyvaerts en Stockhausen tesamen met enkele andere componisten voor het eerst muziek die geproduceerd werd via elektronische generatoren (in de studio's van de WDR te Keulen). In 1957 trok hij zich tijdelijk uit het muziekleven terug, hoewel hij bleef componeren. In 1970 werd hij door de Belgische Radio en Televisie (BRT) aangesteld als producer bij het Instituut voor Psycho-acoustica en Elektronische Muziek (IPEM) te Gent. Na enkele jaren werd hij dan verantwoordelijke producer voor Nieuwe Muziek bij Radio 3 te Brussel. In juni 1985 werd hij verkozen tot Voorzitter van de Internationale Componisten Tribune, een prestigieuze en actieve vereniging die onder de Internationale Muziekraad van de UNESCO ressorteert. Karel Goeyvaerts was lid van de Koninklijke Akademie voor Wetenschappen, Letteren en Schone Kunsten van België. In 1992 werd Goeyvaerts nog benoemd tot eerste titularis van de KBC-leerstoel Nieuwe Muziek van de afdeling Musicologie aan de K.U.Leuven. Tot zijn opdracht behoorde het doceren van een college voor de licentie-studenten Musicologie en het schrijven van een compositie. De compositie Alba per Alban die hij in het kader van deze leerstoel aan het schrijven was, bleef door Goeyvaerts' onverwacht overlijden op 3 februari 1993 onvoltooid.

Selectieve bibliografie
- K. GOEYVAERTS, Das elektronische Klangmaterial, in die Reihe, 1, 1955, p. 16
- R. TOOP, Messiaen/Goeyvaerts, Fano/Stockhausen, Boulez, in Perspectives of New Music, 13, 1, 1974, p. 141-169
- H. SABBE, Het muzikale serialisme als techniek en als denkmethode, Gent, 1977
- H. SABBE, ...wie die Zeit verging..., (Musik-Konzepte, 19), Munchen, 1981
- H. SABBE, Vom Serialismus zum Minimalismus. Der Werdegang eines Manierismus. Der Fall Goeyvaerts, "Minimalist avant la lettre", in Neuland. Ansätze zur Musik der Gegenwart, ed. H. HENCK, 3, Keulen, 1982-83, p. 203-208
- K. GOEYVAERTS, Een zelfportret, Gent, 1988
- M. DELAERE (ed.),The artistic legacy of K. Goeyvaerts. A collection of essays, thematic issue of Belgisch Tijdschrift voor Muziekwetenschap, 48, 1994
- M. DELAERE, Namen werden hier zu Menschen. Zur Frühgeschichte der Darmstädter Ferienkurse. Zwei unveröffentlichte Briefe von K. Goeyvaerts, in MusikTexte. Zeitschrift für neue Musik, 54, 1994, p. 29-30
- M. DELAERE, Sonate voor 2 piano's van K. Goeyvaerts, in Muziek en Woord, mei 1994, p. 41-42
- W. VERVLOET, Transformatietechnieken in een repetitief werk: een analyse van Karel Goeyvaerts' "Pas à Pas", in Belgisch Tijdschrift voor Muziekwetenschap, thema-nummer ed. M. DELAERE, The Artistic Legacy of Karel Goeyvaerts, 48, 1994, p. 119-132
- H. SABBE, Goeyvaerts and the Beginnings of "Punctual" Serialism and Electronic Music, in Belgisch Tijdschrift voor Muziekwetenschap, thema-nummer ed. M. DELAERE, The Artistic Legacy of Karel Goeyvaerts, 48, 1994, p. 55-94
- J. LYSENS en D. von VOLBORTH-DANYS, Karel Goeyvaerts: A Chronological Survey of Works, in Belgisch Tijdschrift voor Muziekwetenschap, thema-nummer ed. M. DELAERE, The Artistic Legacy of Karel Goeyvaerts, 48, 1994, p. 15-34
- P. DECROUPET en E. UNGEHEUER, Karel Goeyvaerts und die serielle Tonbandmusik, in Belgisch Tijdschrift voor Muziekwetenschap, thema-nummer ed. M. DELAERE, The Artistic Legacy of Karel Goeyvaerts, 48, 1994, p. 95-118
- R. POLS, The Time is Near... Karel Goeyvaerts' Apocalyptic Utopia in his Opera "Aquarius", in Belgisch Tijdschrift voor Muziekwetenschap, thema-nummer ed. M. DELAERE, The Artistic Legacy of Karel Goeyvaerts, 48, 1994, p. 151-172
- D. VERSTRAETE, Staging the Ideal Society. Goeyvaerts' Conception of the Visual Aspect in "Aquarius", in Belgisch Tijdschrift voor Muziekwetenschap, thema-nummer ed. M. DELAERE, The Artistic Legacy of Karel Goeyvaerts, 48, 1994, p. 173-192
- M. DELAERE en J. D'HOE, Structural Aspects of New Tonality in Goeyvaerts' String Quartet "The Seven Seals", in Belgisch Tijdschrift voor Muziekwetenschap, thema-nummer ed. M. DELAERE, The Artistic Legacy of Karel Goeyvaerts, 48, 1994, p. 133-150
- M. DELAERE, The Projection in Time and Space of a Basic Idea Generating Structure, in Belgisch Tijdschrift voor Muziekwetenschap, thema-nummer ed. M. DELAERE,The Artistic Legacy of Karel Goeyvaerts, 48, 1994, p. 11-14
- M. DELAERE (ed.) Karel Goeyvaerts: Paris-Darmstadt 1947-1955. Excerpt from the Autobiographical Portrait, in Belgisch Tijdschrift voor Muziekwetenschap, thema-nummer ed. M. DELAERE, The Artistic Legacy of Karel Goeyvaerts, 48, 1994, p. 35-54
- M. DELAERE, Goeyvaerts-Feldman. Over sacraliteit in een geseculariseerde samenleving, in Muziek en Woord, november 1995, p. 23-26
- M. DELAERE, A Pioneer of Serial, Electronic and Minimal Music. The Belgian Composer K. Goeyvaerts, in Tempo. A Quarterly Review for New Music, 195, 1996, p. 2-5
- M. DELAERE en D. VERSTRAETE, Het Goeyvaerts-fonds in de Centrale Bibliotheek K.U.Leuven. Inleiding en Catalogus, in Musica Antiqua, 13, 1, 1996, p. 28-32
- M. DELAERE, Y. KNOCKAERT en H. SABBE, Nieuwe Muziek in Vlaanderen, Brugge (Stichting Kunstboek), 1998
- M. DELAERE, D. VERSTRAETE, E. SIMOENS en J. CHRISTIAENS, Catalogus K. Goeyvaerts-archief, New Music Research Centre K. Goeyvaerts, Universiteitsarchief K.U.Leuven, 1998, 45pp. (typoscript en website)
- M. DELAERE, Very abstract Music. Karel Goeyvaerts and the Internationalisation of New Music in Flanders, in The Low Countries. Arts and Society in Flanders and the Netherlands. A Yearbook, Rekkem, 1998, p. 294-296
- M. DELAERE, art. Karel Goeyvaerts, in I. ALLIHN (ed.), Kammermusikführer, Stuttgart-Kassel, 1998, p. 224-228
-M. DELAERE, Das Analyseseminar Olivier Messiaens und die Entwicklung der seriellen Musik, in Chr. M. SCHMIDT e.a., in Musikwissenschaft zwischen Kunst, Ästhetik und Experiment. Festschrift Helga de la Motte-Haber zum 60. Geburtstag, Würzburg, 1998, p. 89-104
- M. DELAERE, Auf der Suche nach serieller Stimmigkeit. Goeyvaerts' Weg zur Komposition Nr. 2, in O. FINNENDAHL (ed.), Die Anfänge der seriellen Musik (Kontexte. Beiträge zur zeitgenössischen Musik, 1), Hofheim (Wolke Verlag), 1998, p. 13-36
- M. DELAERE, J. LYSENS en Chr. WAUTERS, Karel Goeyvaerts' Litany V for Harpsichord and Tape or for Several Harpsichords: an Analysis, in Contemporary Music Review, 19, 4, 2000, p. 117-128
- M. DELAERE, Karel Goeyvaerts en de nieuwe muziek in België sinds 1950, in L. GRIJP e.a., Een muziekgeschiedenis der Nederlanden, Amsterdam University Press, verschijnt in 2001
- M. DELAERE, art. Karel Goeyvaerts, in S. SADIE (ed.) The New Grove Dictionary of Music and Musicians, 2de uitg., verschijnt in 2001

©2001 Mark Delaere, voor Muziekcentrum Vlaanderen en MATRIX

Werklijst en werkbespreking: www.matrix.mu
Inzage partituren: Matrix en CeBeDem



Kunstenpunt

Steunpunt voor beeldende kunsten, podiumkunsten en klassieke muziek.